Thực tập ở công ty lớn thì bạn có một cái tên đẹp để ghi vào CV và một dự án với phạm vi rõ ràng. Còn thực tập ở startup thì bạn có tất cả những thứ còn lại.
Tôi xin nói trước là mình có phần thiên vị: phần lớn sự nghiệp của tôi gắn với các công ty nhỏ, và hiện tại tôi cũng đang quản lý một nhóm lập trình ở một công ty như thế. Nhưng mỗi lần có bạn sinh viên hỏi nên chọn chỗ thực tập nào, gần như lần nào tôi cũng khuyên chọn chỗ nhỏ hơn, phải tự xoay xở nhiều hơn.
Công việc là thật#
Ở một công ty mười người thì chẳng có ai để đùn những việc nhàm chán sang cả. Thực tập sinh cũng tự làm và ship tính năng, nói chuyện với khách hàng, và ngồi dự các cuộc họp lên kế hoạch. Bạn sẽ được đụng tới cả sản phẩm, marketing lẫn vận hành, có khi tất cả dồn vào cùng một tuần. Mọi thứ khá lộn xộn, nhưng bù lại bạn học rất nhanh.
Hay hơn nữa là những gì bạn làm ra sẽ thật sự được đưa lên chạy. Bạn có thể chỉ vào một thứ trong sản phẩm và nói “cái này là tôi làm đấy”. Cảm giác làm ra một thứ rồi tận mắt nhìn người ta dùng nó rất dễ gây nghiện, và ở công ty lớn thì hầu như chẳng bao giờ thực tập sinh được chạm tới trải nghiệm đó.
Còn một cái lợi rất thực tế nữa: startup đang phát triển thì luôn cần người, và founder thường thích tuyển người mình đã từng làm việc cùng hơn. Một kỳ thực tập tốt hay lặng lẽ biến thành một lời mời làm việc chính thức.
Bạn được quan sát founder ở cự ly gần#
Ở công ty lớn, có khi bạn chẳng bao giờ gặp mặt CEO. Ở startup thì nhiều khả năng bạn đang ngồi ngay cạnh họ. Bạn sẽ thấy họ ra quyết định thế nào, chịu áp lực ra sao, và sắp xếp thứ tự ưu tiên kiểu gì khi việc gì cũng có vẻ gấp như nhau. Chuyện này thì không giáo trình nào dạy cả.
Cơ cấu phẳng thì có cả hai mặt. Giữa bạn và lúc sản phẩm được phát hành không có ba cấp phê duyệt, nên bạn thật sự có tiếng nói về việc mình làm gì và làm như thế nào. Nhưng mặt khác, cũng sẽ chẳng ai cầm tay chỉ việc cho bạn. Có người rất hợp với môi trường như vậy; có người lại thấy nó đáng sợ. Tốt nhất là bạn nên biết mình thuộc kiểu nào trước khi nhận lời.
Nói thẳng về những điểm trừ#
Lương thường thấp hơn. Quy trình gần như không có. Có thể bạn sẽ không có mentor riêng, và có khi hai năm nữa chính công ty cũng không còn. Tôi sẽ không giả vờ là mọi thứ đều màu hồng. Nhưng nếu bạn muốn hiểu một doanh nghiệp thật sự vận hành thế nào từ bên trong, thì đến giờ tôi vẫn chưa tìm ra cách nào nhanh hơn.